Een VLCD (Very Low Calorie Diet) is een medisch begeleid afslankdieet van maximaal 800 kilocalorieen per dag, bestaande uit voedingskundig complete maaltijdvervangers. Het is ontworpen voor snel gewichtsverlies bij ernstige obesitas, vaak als voorbereiding op bariatrische chirurgie of wanneer andere methoden onvoldoende resultaat hebben opgeleverd. Een VLCD mag alleen onder medisch toezicht worden gevolgd en wordt aanbevolen voor maximaal 12 weken.
Wat eet je wel?
- Voedingskundig geformuleerde vloeibare maaltijden of maaltijdvervangende producten
- Producten bevatten alle benodigde vitaminen, mineralen, spoorelementen, vetzuren, eiwitten en elektrolyten
- Maximaal 800 kilocalorieen per dag in gestandaardiseerde formuleringen
- Minimaal 2,5 liter water per dag
Wat vermijd je?
- Alle reguliere voeding en dranken (in de strikte fase)
- Vaste voeding (bij volledige VLCD)
- Alcohol
Voordelen
- Snel gewichtsverlies: 14–21 kg over 11–14 weken (gemiddeld 1,5–2,5 kg per week)
- Effectief bij morbide obesitas en als voorbereiding op operaties
- Onder medisch toezicht geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd voor 8–16 weken
- Vermindert eetbuien in plaats van ze te verergeren
- Erkend door medische richtlijnen (NICE, 2014)
Nadelen
- Risico op elektrolytenstoornissen, uitdroging en galstenen
- Vereist strikt medisch toezicht en monitoring
- Maximaal 12 weken aanbevolen; langer gebruik wordt afgeraden
- Op lange termijn geen beter gewichtsverlies dan standaard caloriearme dieten
- Moet onderdeel zijn van een breder gewichtsbeheerprogramma
- Metabole aanpassing: het lichaam verlaagt het dagelijkse calorieverbruik
- Bijwerkingen: obstipatie, winderigheid, misselijkheid, slechte adem, vermoeidheid, duizeligheid
- Plannen onder 600 kcal/dag vereisen extra medische begeleiding; risico op hartcomplicaties
Wetenschappelijke onderbouwing
VLCD's produceren snel initieel gewichtsverlies en zijn veilig onder medisch toezicht voor beperkte periodes. Een meta-analyse (2006) bevestigt de effectiviteit voor kortetermijngewichtsverlies. NICE-richtlijnen (2014) erkennen VLCD's als onderdeel van obesitasbehandeling. Een review uit 2001 vond geen ernstige schadelijke effecten bij 8–16 weken gebruik met medische begeleiding. Op lange termijn blijkt de metabole aanpassing het behoud van gewichtsverlies te bemoeilijken, en produceren VLCD's niet betere resultaten dan standaard caloriearme dieten.
Bekende boeken
Er zijn geen specifieke consumentenboeken over VLCD; het is primair een medisch protocol
Medische richtlijnen: NICE (2014), American Society of Bariatric Physicians