Het paleo-dieet, ook wel oerdieet genoemd, is een eetpatroon gebaseerd op voedsel dat onze voorouders in het paleolithicum (steentijd) zouden hebben gegeten. De gedachte is dat het menselijk lichaam genetisch niet is aangepast aan de voeding die beschikbaar kwam na de landbouwrevolutie, zo'n 10.000 jaar geleden. Het dieet richt zich op mager vlees, vis, groenten, fruit en noten, en vermijdt granen, zuivel, peulvruchten en alle bewerkte voedingsmiddelen. Het paleo-dieet werd gepopulariseerd door onderzoeker Loren Cordain met zijn boek The Paleo Diet in 2002.
Wat eet je wel?
- Mager vlees (kip, kalkoen, wild, grasgevoerd rundvlees)
- Vis en zeevruchten
- Eieren
- Groenten (alle soorten)
- Fruit (alle soorten, met mate)
- Noten en zaden (amandelen, walnoten, zonnebloempitten)
- Gezonde olien (olijfolie, kokosolie, avocado-olie)
- Kruiden en specerijen
- Zoete aardappel (in sommige varianten)
Wat vermijd je?
- Granen (tarwe, rijst, haver, mais, gerst)
- Zuivelproducten (melk, kaas, yoghurt, boter)
- Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten, pinda's)
- Geraffineerde suiker en kunstmatige zoetstoffen
- Bewerkte voedingsmiddelen en additieven
- Aardappelen (in de strikte variant)
- Zout (in grote hoeveelheden)
- Plantaardige olien (zonnebloemolie, sojaolie)
- Alcohol
Voordelen
- Nadruk op onbewerkte, voedingsrijke voedingsmiddelen
- Elimineert bewerkte voeding en geraffineerde suikers
- Kan helpen bij gewichtsverlies
- Rijk aan eiwitten en gezonde vetten
- Kan ontstekingsmarkers verlagen
- Hoge inname van groenten en fruit levert veel vezels, vitaminen en mineralen
- Geen calorietelling nodig
Nadelen
- Uitsluiting van zuivel kan leiden tot calciumtekort
- Uitsluiting van granen en peulvruchten beperkt vezelinname
- Duurder dan een standaardeetpatroon (grasgevoerd vlees, biologisch)
- Moeilijk vol te houden in sociale situaties
- De wetenschappelijke basis (aanpassing aan steentijdvoeding) is omstreden
- Risico op tekort aan vitamine D en B-vitaminen
- Niet altijd praktisch uitvoerbaar in de moderne samenleving
- Beperkte variatie in koolhydraatbronnen
Wetenschappelijke onderbouwing
De wetenschappelijke onderbouwing van het paleo-dieet is matig. Een gerandomiseerde studie in het European Journal of Clinical Nutrition (2015) toonde aan dat het paleo-dieet effectiever was dan een standaarddieet voor gewichtsverlies en het verbeteren van metabole markers. Een review in de American Journal of Clinical Nutrition (2015) bevestigde kortetermijnvoordelen voor gewichtsverlies en cardiovasculaire risicofactoren. Critici, waaronder de British Dietetic Association, merken op dat de evolutionaire basis van het dieet een oversimplificatie is en dat het uitsluiten van hele voedselgroepen niet noodzakelijk gezonder is.
Bekende boeken
The Paleo Diet
The Primal Blueprint
Against All Grain
Practical Paleo
Bronnen
- Harvard Health Publishing: Diet Review - Paleo Diet
- Paleo.nl
- Albert Heijn Leefstijl: Paleo-dieet
- Manheimer, E.W. et al. (2015). Paleolithic nutrition for metabolic syndrome. American Journal of Clinical Nutrition, 102(4), 922-932.